Jean Parisot de la Valette, wielki mistrz Zakonu Kawalerów Maltańskich, nie pozostawił miejsca na cień wątpliwości. „Kiedy wstępowaliśmy do Zakonu, przysięgaliśmy poświęcić nasze życie zawsze, kiedy zajdzie taka potrzeba” – pisał w rozkazie do obrońców Fortu Świętego Elma. Nikt nie wiedział, jakie uczucia tkwiły pod maską surowej twarzy wielkiego mistrza. On sam miał świadomość, że tymi słowami wydał na swych podkomendnych i przyjaciół wyrok śmierci.




Tuż przed świętami Bożego Narodzenia rozegrał się ostatni akt dramatu powstańców wandejskich – klęska
Był wrzesień 1571 r., kiedy do Europy dotarła wieść, że armada turecka opuściła porty Konstantynopola. Zorganizowana przez Piusa V flota Świętej Ligi wypłynęła naprzeciw przeważającym liczebnie okrętom nieprzyjaciela. Ważyły się losy – nie tylko Europy, ale i chrześcijańskiej wiary.
2 czerwca do Boemunda przybył syn Firuza z informacją, że w nocy ojciec gotowy jest wpuścić krzyżowców przez Basztę Dwóch Sióstr. Aby uśpić czujność obrońców Firuz zaproponował upozorowanie wyprawy przeciwko nadciągającej armii Kerbogi. Tak też się stało: przed zachodem słońca, po naradzie z dowódcami krucjaty, na której Boemund poinformował ich o planowanym ataku, niemal cała armia krzyżowców wyruszyła na wschód i zniknęła mieszkańcom miasta z oczu. Turcy byli całkowicie pewni, że mają teraz kilka dni spokoju, pod osłoną nocy chrześcijanie wrócili jednak pod Antiochię i po wymianie ustalonych sygnałów niewielki oddział rozpoczął wspinaczkę po drabinie do wnętrza Baszty Dwóch Sióstr.
Motyw Ludwika jako wodza krucjat znalazł bogate odzwierciedlenie w sztuce dawnych wieków. Pierwszym takim śladem będzie St. Chappelle, perełka architektury gotyckiej w samym centrum Paryża. Budowla została wzniesiona w celu przechowywania w niej relikwii zgromadzonych przez władcę – między innymi korony cierniowej z Konstantynopola. Kaplica jest czymś cudownym, cała utkana jest z pajęczyny kolorowych witraży, których piękno jest szczególnie widoczne podczas zachodu słońca. W jej witrażach gdzieniegdzie może dostrzec sceny o wschodnim rodowodzie. Kaplica jest symbolem potęgi Francji, jej króla, rycerstwa i dworu. Jest pomnikiem oraz epitafium dla krucjat – wszak państwa krzyżowe w Palestynie dogorywały w trakcie wznoszenia tej budowli.







